Kategoria: Obiekt militarny
Godziny otwarcia: ndz: 11-16
Kontakt: 535 253 627
5.3.65
województwo: łódzkie
Adres: Konewka,
97-215 Inowłódz
Dlaczego warto tu przyjechać?
✔ jeden z największych schronów kolejowych w Polsce (380 m długości),
✔ ekspozycja militariów i sprzętu z okresu II wojny światowej,
✔ podziemny tunel techniczny (sezonowo),
✔ ciekawe połączenie historii i leśnej, spokojnej lokalizacji – dobry przystanek na aktywnej trasie w okolicach Spały i Inowłodza.
Bunkier w Konewce – gigant w środku lasu
Cztery kilometry od Spały, w środku lasu, stoi obiekt, którego z drogi praktycznie nie widać. A kiedy stajemy przed nim po raz pierwszy, skala robi wrażenie. 380 metrów długości, żelbetowa bryła o przekroju ostrołuku – to nie magazyn ani zwykły schron.
Bunkier w Konewce to część dawnej niemieckiej kwatery dowodzenia „Anlage Mitte”, budowanej jako zaplecze dla Grupy Armii Środek. Drugi, bardzo podobny schron powstał w pobliskim Jeleniu.
Dziś to jedna z największych atrakcji militarno-historycznych w regionie – i ciekawe uzupełnienie aktywnej trasy w okolicach Spały.
Po co powstał ten kompleks?
Po zajęciu Polski Niemcy zaczęli przygotowania do konfliktu ze Związkiem Radzieckim. W Spale ulokowano ważny ośrodek dowodzenia na wschód, a w pobliskiej Konewce i Jeleniu rozpoczęto budowę potężnych, żelbetowych schronów.
Ich zadaniem była ochrona specjalnych pociągów sztabowych – mobilnych centrów dowodzenia, z których korzystali najwyżsi dowódcy III Rzeszy. Składy takie zatrzymywały się w bezpiecznych, zamkniętych halach, odpornych na bombardowanie i atak gazowy.
Kompleks powstał bardzo szybko. Zużyto dziesiątki tysięcy metrów sześciennych betonu. Oprócz głównego schronu kolejowego zbudowano zaplecze techniczne: elektrownię, hydrofornię, kotłownie, system filtracji powietrza, zbiorniki paliwa, umocnienia ziemne i schrony bojowe.
Co ciekawe – mimo ogromnych nakładów, obiekt nie odegrał większej roli w prowadzeniu działań na froncie wschodnim. Linia frontu szybko przesunęła się daleko na wschód i sztaby podążały za wojskiem.
Co zobaczymy w środku?
Zwiedzanie trwa około godziny i prowadzi przez wnętrze 380-metrowego schronu kolejowego.
W środku znajdziemy:
- ekspozycję dotyczącą historii kompleksu i dowództwa Ober-Ost,
- militaria z okresu II wojny światowej,
- pojazdy wojskowe i elementy uzbrojenia,
- makiety schronów i pociągów sztabowych,
- fragmenty oryginalnego torowiska.
Największe wrażenie robi jednak sama przestrzeń. Wysoka, półkolista nawa ciągnie się niemal bez końca. Trudno wyobrazić sobie, że w tym miejscu mógł stać cały pociąg sztabowy. Z głównego schronu można przejść do obiektów technicznych – w tym 80-metrowym podziemnym tunelem łączącym schron kolejowy z elektrownią (dostępnym w sezonie letnim).
Nietoperze w bunkrze
Obiekt stał się jednym z ważniejszych zimowisk nietoperzy w regionie. Podczas corocznego liczenia odnotowuje się setki osobników różnych gatunków – m.in. mopków zachodnich, gacków brunatnych czy nocków.
W sezonie zimowym część podziemnych przestrzeni jest wyłączona ze zwiedzania właśnie z myślą o ich ochronie. To ciekawy przykład, jak obiekt militarny zyskał zupełnie nową, przyrodniczą funkcję.
Informacje praktyczne
- zwiedzanie trwa ok. 1 godziny,
- ostatnie wejście możliwe jest przed zamknięciem (warto sprawdzić aktualne godziny),
- temperatura w środku jest stała – chłodno nawet latem, więc przyda się bluza,
- teren jest dostępny również dla osób z niepełnosprawnościami,
- można wejść z psem na smyczy,
- na miejscu jest parking, miejsce na ognisko i stoliki.
W sezonie letnim dostępne są także przejażdżki wojskowym pojazdem lub motocyklem z koszem.
Aktywny przystanek w okolicach Spały
Kompleks leży w lesie, na uboczu głównych dróg. Można tu podjechać rowerem ze Spały lub połączyć wizytę z leśną pętlą w stronę Jelenia.
Po zwiedzaniu warto objechać teren wokół schronu – prowadzą tu ścieżki spacerowe, a całość zajmuje około 2,7 hektara. Dziś drzewa skutecznie maskują betonowego giganta. Z zewnątrz łatwo go przeoczyć, ale w środku skala konstrukcji robi swoje.
Groty Nagórzyckie
Opuszczony bunkier kolejowy w Jeleniu
Ruiny Zamku Arcybiskupów w Drzewicy
